O autorze
Iwona D. Bartczak jest dziennikarzem, publicystą, menedżerem, twórcą klubów biznesowych, animatorem społeczności dyskutujących na ważne współczesne tematy ekonomiczne, biznesowe, społeczne, egzystencjalne. Ukończyła Uniwersytet Warszawski. Do 2005 roku pracowała najpierw jako dziennikarz Więzi, Tygodnika Powszechnego, Życia Warszawy, potem jako redaktor tygodnika Computerworld, a następnie jako redaktor naczelny magazynów CFO Magazyn Finansistów i CIO Magazyn Dyrektorów IT. Od 2006 roku jest partnerem zarządzający w wydawnictwie Business Dialog i redaktorem naczelnym serwisu www.businessdialog.pl . Jest twórcą i szefową m.in. Klubu Dyrektorów Finansowych „Dialog”oraz think tanku i bloga dotyczącego nowych modeli biznesu Lepszy Biznes. Wchodzi w skład kapituły i jury Konkursu Dyrektor Finansowy Roku. Jest współzałożycielem i prezesem Spółdzielni Fabryka i3 www.fi3.pl, społeczności inicjującej innowacyjne projekty biznesowe, wartościowe rynkowo i społecznie.

Opodatkowanie w gospodarce cyfrowej

Czy wielkie firmy gospodarki cyfrowej nie płacą podatków, bo się o to skutecznie starają, czy dlatego, że obecny system podatkowy po prostu ich nie obejmuje? Kluczowa różnica między gospodarką tradycyjną a cyfrową, powodująca nieadekwatność obecnego systemu podatkowego, tkwi w sposobie powstawania wartości.

W Klubie Dyrektorów Finansowych „Dialog” w Warszawie podjęliśmy temat podatków w gospodarce cyfrowej. Naszą rozmowę na spotkaniach w różnych miastach prowadzimy ze znakomitym wsparciem mecenasa i doradcy podatkowego Jarosława Bierońskiego z Kancelarii Sołtysiński Kawecki Szlęzak.

W tym obszarze pytań jest zdecydowanie więcej niż odpowiedzi na nie, a konstrukcja podatku dla przedsiębiorstw gospodarki cyfrowej jest jeszcze daleko przed nami. Agendy OECD czy Komisji Europejskiej pracują nad tematem z wielką determinacją, zdając sobie sprawę, że przedsiębiorstwa gospodarki cyfrowej płacą stosunkowo małe podatki, osiągając wielkie przychody. Efektywna stawka podatku dochodowego w UE od przedsiębiorstw gospodarki tradycyjnej to ok. 21%, a od podmiotów gospodarki cyfrowej to ok. 8,5%.

Jednak trzeba powiedzieć - i mocno to zabrzmiało na spotkaniach KDF Dialog – podmioty gospodarki cyfrowej nie płacą podatków niekoniecznie dlatego, że ich zręcznie i intencjonalnie unikają, ale po prostu dlatego, że obowiązująca konstrukcja podatku dochodowego nie obejmuje wielu sposobów tworzenia wartości do opodatkowania, więc te firmy znikają niejako z pola opodatkowania.


Kluczowa różnica między gospodarką tradycyjną a cyfrową, powodująca nieadekwatność obecnego systemu podatkowego, tkwi właśnie w sposobie powstawania wartości.

Zupełnie nietrafna jest definicja zagranicznego zakładu przedsiębiorstwa, jako tego który posiada stały personel, wyposażenie, w którym stale prowadzona jest działalność. Formuła zagranicznego zakładu została wprowadzona po II wojnie światowej, aby uregulować kwestie opodatkowania przedsiębiorstw prowadzących działalność w co najmniej dwóch krajach (m.in. chodziło o zapobieganiu podwójnemu opodatkowaniu).

W gospodarce cyfrowej możliwe jest zawieranie umów na odległość, co więcej jeden z podmiotów umowy może być wybrany automatycznie przez system IT, nawet bez wiedzy drugiego podmiotu. Również usługi mogą być realizowane na odległość.

Oczywiście, zasoby w tej gospodarce, czyli wartości niematerialne, są niesłuchanie mobilne, przenoszone z państwa do państwa.

Ważny jest efekt sieci, to znaczy przedsiębiorstwa cyfrowe opierają się na dużej rzeszy podmiotów, użytkowników, którzy generują wartość i przyciągają kolejnych użytkowników, którzy tworzą kolejną wartość, itd. W tych podmiotach wartość tworzą w dużym stopniu osoby trzecie.

Towarzyszy temu efekt skali – takie podmioty mogą bardzo szybko – niemal z roku na rok - urosnąć aż do takich rozmiarów, które pozwalają mówić o monopolu. Dawniej to było niemożliwe.

Wartość jest w dużym stopniu tworzona przez dane, które podlegają gromadzeniu, przetwarzaniu, udostępnianiu z wykorzystaniem komputerów. Tak tworzona wartość nie pasuje do obecnych przepisów podatkowych.



Omawiano zagadnienia podatku u źródła (czyli np. z licencji), które także nie znajduje zastosowania w modelu działania przedsiębiorstw gospodarki cyfrowej. Użytkownik nie pobiera licencji, ani nie robi kopii aplikacji, a loguje się do serwerów dostawcy.

Powstaje też problem jak oszacować przychody takich globalnych firm, gdzie powstaje przychód, co brać pod uwagę: płatności, liczbę użytkowników, obrót, język witryny, coś innego.

Aktualnie prowadzone prace nad nową konstrukcją podatków w gospodarce cyfrowej idą w trzech kierunkach:

- nowy podatek, inny niż dochodowy, opłata od przychodu bez względu na koszty,

- opłata wyrównawcza, dodatkowy podatek od gospodarki cyfrowej

- dalej podatek dochodowy, co oznaczałoby, że kontynuowane są wszystkie dotychczasowe ulgi np. przeciwdziałaniu podwójnemu opodatkowaniu, ulgi na B&R.

Wypracowanie i przyjęcie przez wszystkie kraje choćby UE takich rozwiązań będzie trwało lata, jeśli nie dziesięciolecia, a technologie cyfrowe, więc i gospodarka cyfrowa rozwija się w tak szybkim tempie, że sama procedowanie tego zagadnienia wymaga nowego podejścia.

Jak widać, dotąd poruszyliśmy tylko niektóre kwestie. Zainteresowanie jest ogromne, tak więc pewnie niedługo wrócimy z kolejnymi wnioskami. Powstaje zespół dyrektorów, którzy chcą szczególnie wgłębić się w temat podatków w gospodarce cyfrowej. Kto chce do niego dołączyć, zapraszamy, proszę o deklarację. Najbliższe spotkanie robocze odbędzie się 18.04 g. 9-11 w Poznaniu tutaj znajduje się więcej informacji. Można też zapisać się na nie.

Można dołączyć do naszej społeczności Klubu Dyrektorów Finansowych "Dialog", i dzięki jego wsparciu lepiej rozwiązywać problemy swoich firm, a także osobiście rozwijać się i awansować. Formularz zgłoszeniowy jest tutaj w serwisie dyrektorów Business Dialog.

Osoby, które się jeszcze nie zapisały do Business Dialog http://www.businessdialog.pl/ , klubowego serwisu wiedzy, opinii i dyskusji (bez reklam, sponsorowanych artykułów i handlowych mailingów) proszę, aby to zrobiły korzystając z tego linku rejestracyjnego .

Iwona D. Bartczak, Business Dialog www.businessdialog.pl
Znajdź nas na Znajdź nas na instagramie
Trwa ładowanie komentarzy...